Nieuwe verpakkingswetgeving (PPWR): wat moet jouw kmo nu weten?

1. Minder verpakking als uitgangspunt #

Waar het Europese beleid vroeger sterk focuste op recyclage, legt de PPWR nu eerst de klemtoon op preventie. Minder verpakkingen gebruiken wordt de norm. Lidstaten moeten het verpakkingsafval per inwoner stapsgewijs verminderen, met als eerste mijlpaal 5% tegen 2030. Voor bedrijven betekent dit dat elke verpakking kritisch bekeken moet worden. Overbodige, te grote of dubbele verpakkingen worden expliciet geviseerd.

Tegen 1 januari 2030 mogen verpakkingen niet groter of zwaarder zijn dan strikt noodzakelijk, maar al vanaf augustus 2026 moet je als onderneming kunnen aantonen dat je actief onnodige verpakking vermijdt.

2. Recycleerbaarheid wordt doorslaggevend #

Vanaf 2030 mogen enkel nog verpakkingen op de markt komen die ontworpen zijn voor recyclage. Tegen 2035 moeten ze ook effectief op grote schaal gerecycleerd worden binnen de EU. Elke verpakking krijgt een recycleerbaarheidsscore, die bepaalt of ze op termijn nog toegelaten blijft.

Daarnaast worden de bijdragen voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid vanaf 2030 mee bepaald door die score. Slecht recycleerbare verpakkingen worden dus niet alleen een juridisch, maar ook een financieel aandachtspunt.

3. Verboden verpakkingen vanaf 2030 #

De PPWR vebiedt een reeks eenmalige plastic verpakkingen die als vermijdbaar worden beschouwd. Het gaat onder meer om bepaalde verzamelverpakkingen aan het verkooppunt, kleine plastic verpakkingen voor verse groenten en fruit, plastic verpakkingen voor consumptie ter plaatse in de horeca en individuele portieverpakkingen. Ook eenmalige hotelverpakkingen voor verzorgingsproducten verdwijnen. Hoewel uitzonderingen mogelijk zijn, blijven die beperkt. Bedrijven die vandaag nog met deze verpakkingen werken, doen er goed aan nu al alternatieven te onderzoeken.

4. Meer hergebruik, meer navuloplossingen #

Hergebruik wordt eveneens een belangrijke pijler van de PPWR. Vooral in logistiek, retail en horeca gelden concrete doelstellingen. Transportverpakkingen moeten steeds vaker herbruikbaar worden en horecazaken moeten herbruikbare alternatieven aanbieden voor afhaalmaaltijden.

Hergebruik is daarbij geen vrijblijvend label. De verpakking moet deel uitmaken van een georganiseerd systeem en ontworpen zijn voor meerdere omlopen. Ook navulsystemen, waarbij klanten hun eigen verpakking meebrengen, worden expliciet aangemoedigd.

5. Verplicht gerecycleerd materiaal en nieuwe labels #

Vanaf 2030 moeten plastic verpakkingen minimumpercentages gerecycleerde kunststof bevatten. Bedrijven moeten ook kunnen bewijzen dat het gebruikte recyclaat afkomstig is van post-consumerafval en correct gecertificeerd werd.

Daarnaast voert Europe een geharmoniseerd labelsysteem in. Vanaf 2028 moeten verpakkingen duidelijk aangeven uit welk materiaal ze bestaan, met bijkomende informatie voor herbruikbare of composteerbare verpakkingen. Dat vraagt bijkomende inspanningen op het vlak van ontwerp, data en communicatie.

Wat betekent dit voor jouw onderneming? #

De nieuwe verpakkingsregels beïnvloeden productontwikkeling, aankoopbeleid, logistiek, kostprijs en rapportering. Zorg dat je als onderneming dus tijdig op de hoogte bent van de implicaties en maak een roadmap op korte en middellange termijn om je aanpak te structureren.