Hoe optimaliseer je de netto-financiële positie van je onderneming?

Bij het opstellen van een waardering wordt in eerste instantie de waarde van de onderneming bepaald zonder rekening te houden met de financieringsstructuur van die onderneming. Deze ondernemingswaarde weerspiegelt de operationele waarde zonder cash, schuldenvrij en zonder rekening te houden met niet-operationele activa en passiva.

Om te komen tot een aandelenwaarde, de waarde die de aandeelhouders toebehoort, wordt de netto-financiële positie verrekend in de ondernemingswaarde. De netto-financiële positie is de cash- of schuldpositie die ontstaat na het samentellen van de liquide middelen en de (financiële) schulden. Hoe positiever de netto-financiële positie, hoe hoger de aandelenwaarde.

In tegenstelling tot de ondernemingswaarde, die meestal bepaald wordt a.d.h.v. historische en toekomstige resultaten, wordt de netto-financiële positie bepaald a.d.h.v. de balans op closing date.

Elementen met invloed op de netto financiële schuld #

We bespreken hierna kort enkele elementen die een invloed hebben op de netto-financiële positie van een onderneming. Het doel van de verkoper is om een hogere aandeelhouderswaarde te realiseren door de netto financiële positie te versterken. Noteer hierbij dat het kunstmatig/eenmalig verhogen van de cashpositie misleidend kan zijn. De overnemer zal daarom de netto-financiële positie grondig moeten analyseren tijdens een due diligence-onderzoek.

De netto-financiële positie op closing date zal steeds worden vergeleken met de historische stand van de netto-financiële positie vs. het werkkapitaal gezien dit communicerende vaten zijn. Wanneer blijkt dat de schuldpositie door éénmalige/kunstmatige elementen een uitzonderlijk hoge of lage positie kent, wordt in overeenstemming met de historische niveaus een normalisatie toegevoegd. Mogelijke correcties omvatten:

• Manipulatie van het werkkapitaal: Het wachten met nieuwe voorraden in te slaan kan bijvoorbeeld de cashpositie verhogen. Het gevolg: als overnemer betaal je een dure prijs en dien je nadien de heropbouw van de voorraad te financieren. Een ander schoolvoorbeeld dat invloed heeft op het werkkapitaal betreft het (eenmalig) uitstellen van de leveranciersschulden.
• Type leasing: Bij een financiële leasing stijgt de netto-financiële schuld doordat er op het passief een schuld wordt geboekt. De operationele leasing is daarentegen een off-balance leasing waarbij enkel de huurlasten in de resultatenrekening komen, maar waarbij er geen invloed is op de balans, en ook niet op de netto-financiële positie. Een operationele lease zou dus zonder correctie resulteren in een lagere ondernemingswaarde door de extra kost, maar in een betere netto-financiële positie. Daarom dient dit geval per geval geanalyseerd te worden.
• Een correctie voor het vastgoed: Bij een waardering wordt voor het vastgoed vaak uitgegaan van een fictieve verkoop van het onroerend goed. Hierdoor wordt de marktwaarde van het vastgoed meegenomen in de netto-financiële positie maar wordt tevens rekening gehouden met een extra huurlast in de EBITDA (vermindering ondernemingswaarde).
• CAPEX of investeringen: Wanneer men beslist om in de laatste jaren voor een overname op de rem te staan met betrekking tot nieuwe investeringen, bouwt men liquide middelen op. Deze keuze heeft echter ook negatieve gevolgen, omdat de efficiëntie en productiviteit van de onderneming beïnvloed wordt. Een verouderd activa-park creëert mogelijk een drempel voor een potentiële overnemer, die in de eerste jaren flink zal moeten investeren om dit te compenseren.

Een onderneming kan op lange termijn zijn cashpositie aanzienlijk verbeteren door de werkkapitaalpositie te optimaliseren. Dit kan onder meer verwezenlijkt worden door de voorraadrotatie te versnellen, langere betalingstermijnen met leveranciers te onderhandelen en kortere betalingstermijnen voor klanten af te dwingen. Met andere woorden, door de cash conversion cycle op lange termijn te verkorten.

Belang van de netto financiële positie en cash ten tijde van Corona #

Cash is niet alleen king, het is essentieel om te overleven tijdens crisissen zoals Corona. Bedrijven schrappen/verminderen massaal hun dividenden, de variabele kosten worden significant verlaagd en kapitaalinvesteringen (CAPEX) worden uitgesteld/geschrapt. Ook de overheid deed zijn duit in het zakje door onder andere het uitstel van de BTW en sociale zekerheid en door te gaan onderhandelen met de banken over uitstel van kapitaalaflossingen. Dit allemaal om de liquiditeitsposities van de ondernemingen te versterken.

Het verleden leert ons dat een sterke balans en voldoende liquiditeit essentieel zijn ten tijde van blackswan-events zoals Corona. Door de onzekerheid omtrent de omvang en duur van de crisis is het implementeren van een cashcultuur onontbeerlijk. Op de korte termijn voorziet dit de nodige flexibiliteit en veerkracht om de crisis uit te zweten. Op de lagere termijn is deze noodzakelijk om de nodige investeringen, herstructureringen en overnames te kunnen verwezenlijken om verder te kunnen groeien.

Dit wordt ook gereflecteerd in de waardering van bedrijven. Een lage netto-financiële positie zorgt niet alleen voor een lagere aandelenwaarde (zoals in normale tijden) maar ook voor een lagere ondernemingswaarde door de grotere onzekerheid omtrent de toekomstige inkomsten.

Conclusie #

Om tot een aandelenwaarde te komen wordt de netto-financiële positie verrekend in de ondernemingswaarde. Verschillende elementen hebben invloed op de netto-financiële positie van een onderneming. Door het efficiënt toepassen en beheren van deze elementen kan men de netto-financiële positie optimaliseren. Dit resulteert in een hogere aandelenwaarde. Daarnaast is een sterke balans ook essentieel ten tijde van crisis om de nodige buffers te voorzien en te kunnen inspelen op opportuniteiten.

Zit je nog met andere vragen rond het overlaten van je onderneming? In ons e-book geven onze Corporate Finance-adviseurs je tips om je onderneming op een efficiënte manier te verkopen.