Zijn aandelenopties de sleutel tot participatief ondernemen?

Wat is participatief ondernemen?  #

Wat is het verschil tussen aandelen en aandelenopties?  #

“Geef je aandelen aan je medewerkers, dan hebben ze meteen een deel van de onderneming in handen”, leg Anne-Elisabeth uit. “Aandelenopties geven daarentegen de kans om in de toekomst aandelen aan te kopen. Het voordeel is dat de prijs vandaag wordt bepaald. Je krijgt dus geen aandelen, maar wel het recht om ze later te kopen aan een vastgelegde prijs. Meestal is er een termijn van vijf tot tien jaar waarin je die aankoop kan doen. Dat is vooral interessant bij ondernemingen waar je een sterke groei verwacht, zoals bij start-ups. Als de waarde stijgt, koop je namelijk aan de oude prijs en profiteer je van de meerwaarde.”

“Juridisch zit dat anders in elkaar,” kadert Sandrine, “maar de finaliteit is vergelijkbaar: je krijgt vandaag iets wat je later kan uitoefenen. In de praktijk zien we dat startups vaker werken met inschrijvingsrechten, omdat iedereen ook gelijk verwatert.”

“Ook de drempel om transparant te zijn over de cijfers van de onderneming is een stuk lager”, stipt Sandrine nog aan. “Startups zijn namelijk om verschillende redenen van het begin af aan al transparant over hun cijfers tegenover bv. investeerders. Je medewerkers daarin meetrekken, is dan niet meer zo’n grote stap. Bij kmo-ondernemers leeft dat minder, dus is die drempel naar transparantie hoger.”

Zijn aandelenopties ook interessant voor kmo's? #

“In de praktijk zien we dat kmo’s veel minder gebruikmaken van aandelenopties, terwijl het in die context ook bijzonder interessant kan zijn”, legt Sandrine uit.

“Ondernemers zijn vaak terughoudend omdat ze vrezen stemrecht af te staan of omdat ze niet weten hoe ze het juridisch moeten regelen. Toch kan een participatieplan een sterke hefboom zijn om key managers te binden en talent aan te trekken. Ook bijvoorbeeld wanneer een bedrijfsoverdracht op de horizon komt, maar er in de familie niemand is die het bedrijf wil overnemen, is het bijzonder interessant om naar medewerkers te kijken.”

Hoe zorg je dat aandelenopties succesvol ingevoerd worden? #

Anne Elisabeth vult aan: “Zorg ook voor een duidelijk plan en administratieve opvolging. Het opzetten van een participatieplan vraagt werk: van juridische afspraken tot het vastleggen van vestingperiodes. Transparantie over de waarde van het bedrijf en regelmatige updates zijn essentieel. Zo vermijd je verrassingen en creëer je vertrouwen bij je medewerkers.”

Welke tips geven de experten nog mee?  #

Participatief ondernemen steunt op eigenaarschap, motivatie en gedeelde verantwoordelijkheid. Daardoor kan het ook een sterke manier zijn om je (key) medewerkers aan je onderneming te binden. Sandrine en Anne-Elisabeth geven nog deze tips mee:

• Creëer ownership door je medewerkers een klein risico te laten nemen. Door ervoor te zorgen dat ze skin in the game hebben, maak je van hen echte partners in groei. Neem je geen risico, dan kan je niet ondernemen. 
• Plan vooruit: zorg voor een duidelijk juridisch kader, met duidelijke afspraken over bv. wanneer er uitgestapt kan worden en welke rechten en plichten er bij aandeelhouderschap komen kijken. Dat voorkomt discussies later.
• Wees transparant over je cijfers, zodat je medewerkers ook weten hoe het bedrijf – en dus de waarde van hun aandelen(opties) – evolueert. Regelmatige updates over de waarde en prestaties van je onderneming versterkt het vertrouwen.
• Succes begint bij informeren: leg helder uit wat een participatieplan inhoudt, welke risico’s er zijn en wat medewerkers mogen verwachten.
• Zie het als een cultuur: participatief ondernemen werkt het beste als het ingebed is in het DNA van je onderneming. Het gaat om betrokkenheid en gedeelde verantwoordelijkheid.