Chefquet-arrest: aanvullende belasting voor niet-inwoners is in strijd met EU-recht

Waar gaat het Chefquet-arrest over?  #

Niet-inwoners die bepaalde broninkomsten uit België ontvangen, zoals loon, pensioen of huurinkomsten, vallen onder de Belasting Niet-Inwoners (BNI). Of België effectief belasting mag heffen, hangt af van het toepasselijke dubbelbelastingverdrag. Is dat het geval, dan wordt de basisbelasting berekend volgens dezelfde progressieve schijven als bij Belgische inwoners.

Het verschil zit in de aanvullende belasting:

• Belgische fiscale inwoners betalen bovenop de personenbelasting een aanvullende gemeentebelasting. Dat tarief verschilt van gemeente tot gemeente en varieert van 0% tot 9%.

• Niet-inwoners betalen geen gemeentebelasting, maar worden onderworpen aan federale opcentiemen van 7% (artikel 245 WIB), berekend op de basisbelasting.

In de praktijk pakt dat oneerlijk uit: een niet-inwoner betaalt altijd 7%, terwijl een Belgische inwoner in een gemeente met 0% of een laag tarief er duidelijk beter vanaf komt.

Waarom is dit in strijd met EU-recht?  #

Het Europees Hof van Justitie oordeelde dat dit verschil in behandeling een belemmering vormt van het vrije verkeer van werknemers (artikel 45 VWEU). Volgens het hof is het niet vereist dat niet-inwoners systematisch zwaarder worden belast, maar volstaat het dat de Belgische regeling in bepaalde gevallen tot een hogere belastingdruk kan leiden.

Kun je deze belasting terugvorderen?  #

De terugvordering van de belasting is mogelijk op twee manieren:

1. Bezwaar indienen: indien je aanslagbiljet nog geen jaar oud is (te rekenen vanaf de derde werkdag na verzending), kun je een klassiek bezwaar indienen op basis van artikel 371 WIB92.

2. Verzoek tot ambtshalve ontheffing: Ook als de termijn van een jaar verstreken is, kun je het bedrag nog terugvorderen. Een arrest van het Europees Hof geldt als een nieuw feit, waardoor je via artikel 376 WIB92 alsnog een verzoek tot ambtshalve ontheffing kunt indienen tot vijf jaar na 1 januari van het aanslagjaar.

Geldt dit arrest enkel voor werknemers?  #

Hoewel het in strijd is met het vrije verkeer van werknemers, heeft dit arrest ook een effect op niet-werknemers. Ook personen die zich beroepen op de vrijheid van vestiging (artikel 49 VWEU) of op het vrije verkeer van kapitaal (artikel 63 VWEU) zullen op basis van deze uitspraak het bedrag kunnen terugvorderen. Dat laatste is onder meer relevant voor niet‑inwoners die Belgisch onroerend goed aanhouden. Aangezien het vrije verkeer van kapitaal ook geldt voor onderdanen van derde landen, kunnen ook niet‑EU‑burgers de aanvullende belasting terugvorderen, voor zover artikel 63 VWEU van toepassing is.

Wat brengt de toekomst voor het Chefquet-arrest? #

Hoe de Belgische fiscus zal reageren, valt nog af te wachten. Juridisch sta je als belastingplichtige sterk, maar realistisch gezien kan zo'n procedure tijd in beslag nemen en is een gerechtelijke stap niet uitgesloten.